PORADNIA GINEKOLOGICZNA

Cytologia – zwana również wymazem z szyjki macicy – to podstawowe badanie profilaktyczne w kierunku raka szyjki macicy, ale wykonuje się również w celach kontrolnych (np. oceny skuteczności leczenia nadżerki czy działania leków hormonalnych), diagnostycznych (np. stanu błon śluzowych pochwy), a także u kobiet w ciąży.

Cytologia jest badaniem szybkim, krótkotrwałym i nieinwazyjnym. W jego trakcie pacjentka przyjmuje pozycję jak do tradycyjnego badania ginekologicznego, a lekarz wkłada do jej pochwy wziernik. Następnie przy pomocy specjalnej szczoteczki o elastycznych włóknach pobiera próbkę wydzieliny zawierającej komórki pochodzące z nabłonka szyjki macicy. Próbki nanoszone są na szkiełka laboratoryjne, utrwalane odczynnikami i trafiają do laboratorium. Tam specjaliści przy pomocy mikroskopów oceniają m.in. wielkość, kształt i budowę komórek, dzięki czemu są w stanie wykryć ich ewentualne nieprawidłowości.

Na cytologię po raz pierwszy należy zgłosić się po rozpoczęciu współżycia płciowego, a najpóźniej – między 20. a 25. rokiem życia. Badanie warto powtarzać co 12-24 miesiące.

USG piersi to zupełnie bezbolesne oraz mało inwazyjne badanie, wykorzystujące technologię ultradźwięków, które odbijają się od tkanek i – przetwarzane przez ultrasonograf – są widoczne na monitorze w postaci obrazów. Dzięki temu lekarz może dostrzec wszelkie nieprawidłowości w budowie piersi, obecność guzków, torbieli, włókniaków itp.

USG piersi to jedno z najważniejszych badań w profilaktyce i diagnostyce raka piersi. Należy się na nie zgłosić w przypadku zaobserwowania u siebie objawów w postaci bólu piersi, wyczuwalnych przez dotyk zgrubień czy wycieku z brodawki sutkowej. USG piersi wykonuje się również kontrolnie przy wcześniej rozpoznanych zmianach łagodnych, powinny o nim pamiętać także panie obciążone rodzinnie nowotworami piersi.

USG ginekologiczno-położnicze wykonywane jest przy pomocy cienkiej sondy, wprowadzanej do dróg rodnych kobiety. Pozwala ono dokładnie ocenić budowę oraz stan zdrowia żeńskich narządów płciowych i wykryć ewentualne nieprawidłowości czy obecność guzków, torbieli lub mięśniaków. USG ginekologiczno-położnicze standardowo wykonuje się u kobiet we wczesnym etapie ciąży, a także pacjentek, u których podejrzewa się wady rozwojowe narządów płciowych, nowotwory oraz inne zmiany chorobowe w obrębie dróg rodnych.

Przed wykonaniem USG ginekologiczno-położniczego pacjentka powinna opróżnić pęcherz (z wyjątkiem badania przez powłoki brzuszne, przed którym należy wypić 1,5 l wody), poza tym nie są potrzebne żadne szczególne przygotowania. USG można przeprowadzić w dowolnym dniu cyklu miesiączkowego – zarówno w trakcie owulacji, jak i krwawienia. Badanie trwa około 15-20 minut i jest bezbolesne.

Wkładka domaciczna – zwana inaczej spiralą – to jedna z najskuteczniejszych metod antykoncepcyjnych, zalecana kobietom, które posiadają już dzieci. Czas jej działania wynosi od 2 do 5 lat. Wkładki domaciczne wykonywane są ze specjalnego tworzywa z dodatkiem srebra lub miedzi, dzięki czemu znacznie zmniejszają ruchliwość plemników, które nie są w stanie dotrzeć do jajowodu i zapłodnić komórki jajowej. Spirale hormonalne z kolei stopniowo uwalniają progesteron, który działa na błonę śluzową macicy i zagęszcza śluz, przez co staje się on nieprzenikalny dla plemników.

Przed założeniem wkładki domacicznej należy wykluczyć wszelkie możliwe przeciwwskazania (np. nadżerka, częste infekcje dróg rodnych, endometrioza, leczenie immunosupresyjne), u pacjentki przeprowadza się też USG ginekologiczne. Procedurę tę najlepiej przeprowadzić w ostatnim dniu miesiączki, kiedy wejście do pochwy jest w naturalny sposób rozszerzone, a układ płciowy ma najwyższy poziom odporności na infekcje. Wkładka jest elastyczna, więc można łatwo umieścić ją w jamie macicy przy pomocy specjalnego aplikatora.

Nadżerki to z reguły niewielkie ranki o nierównej, brodawkowatej powierzchni, powstające w błonie śluzowej szyjki macicy od strony pochwy. To dość powszechny problem, który może dotyczyć nawet 30% kobiet. Zazwyczaj jest efektem nieleczonych stanów zapalnych pochwy, urazów mechanicznych w trakcie współżycia, licznych porodów czy poronień. Większość nadżerek nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, ale mimo to nie wolno ich lekceważyć. Nieleczone mogą bowiem ulec zezłośliwieniu.

Jedną z najskuteczniejszych metod usuwania nadżerek jest kriochirurgia, czyli zabieg polegający na poddaniu zmiany działaniu bardzo niskiej temperatury (mówiąc wprost – wymrożeniu). Niska temperatura niszczy tylko i wyłącznie chorą tkankę, która następnie w naturalny sposób obumiera i jest samoistnie usuwana z organizmu. Zabiegowi nie towarzyszy ból ani krwawienie, a najlepiej wykonywać go tuż po miesiączce. Czas potrzebny na całkowite wygojenie wynosi około 14 dni, podczas których trzeba szczególnie dbać o higienę intymną i powstrzymać się od współżycia. W tym okresie możliwe jest występowanie upławów lub lekkiego plamienia.

Kłykciny kończyste to pojawiające się w okolicach narządów płciowych brodawkowate wykwity, które najczęściej są efektem zakażenia wirusem HPV, przenoszącego się przede wszystkim przez współżycie seksualne z osobą zarażoną. Niekiedy kłykciny kończyste występują w dużych ilościach, łącząc się ze sobą i przyjmując postać skupisk. Mają tendencję do utrzymywania się, zanikania i powracania przez lata.

Bardzo skutecznym, szybkim i mało inwazyjnym sposobem leczenia kłykcin kończystych jest kriochirurgia, czyli ich wymrażanie. Procedurę, trwającą – w zależności od rozległości zmian – od 10 do 90 sekund powtarza się co 7-14 dni, aż do momentu całkowitego usunięcia kłykcin. Co ważne, niska temperatura kierowana jest precyzyjnie w miejsce zmienione chorobą, bez uszkodzeń okolicznych tkanek.

Kardiotokografia – czyli KTG – to podstawowe badanie położnicze, dzięki któremu można ocenić stan płodu w ostatnich tygodniach ciąży i podczas porodu. Pozwala ono na monitorowanie pracy serca płodu oraz czynności skurczowej mięśnia macicy. Wykonuje się je również w przypadku, gdy ciężarna nie odczuwa ruchów płodu, gdy doszło do urazu brzucha lub krwawienia z dróg rodnych.

W trakcie KTG lekarz umieszcza na brzuchu kobiety dwa pasy z czujnikami – pierwszy mierzy bicie serca dziecka, a drugi rejestruje skurcze macicy matki. Wyniki są od razu widoczne na monitorze. Z reguły badanie trwa około 30 minut, w trakcie których kobieta najczęściej leży na lewym boku. Jeśli wyniki są niepokojące, KTG może być przeprowadzane nawet przez godzinę.