ul. Stary Rynek 2, 05-250 Radzymin

Czynne pon-pt 07:00-20:00 sob 08:00-12:00
   Telefon/Fax: 22 69 000 40 | Kom: 666 810 815 refundacja nfz

Jak radzić sobie z trudnymi emocjami u dziecka? Część 2: Pomóc dziecku wyrażać złość

Złości się nie da uniknąć. Towarzyszy nam na każdym etapie życia, od niemowlęctwa do starości, ale to właśnie dzięki niej mamy w życiu napęd. To ona wyzwala w nas siłę i energię do działania, motywuje do zmian, chroni naszą autonomię poprzez umiejętność wyznaczania granic dla ochrony naszego bezpieczeństwa czy poczucia wartości. Problem leży więc nie w tym, że ją odczuwamy, lecz w tym, że jej nie rozumiemy. Tym bardziej dla rodziców, którzy konfrontowani z przeżywaną przez dziecko złością zastanawiają się co robić, gdy w napadzie furii dziecko niszczy zabawki, rzuca się z krzykiem na chodnik lub podłogę czy atakuje fizycznie inne osoby. Przejawy złości mogą być także skierowane na własną osobę lub mieć charakter werbalny w postaci mocnych komunikatów: “nienawidzę cię!”, “nie chcę cię!”, “jesteś okropna/y”.

W pierwszej części artykułu pisaliśmy o tym, dlaczego dziecko ma problem z kontrolą własnych emocji i na czym polega ten proces. Dbając o prawidłowy rozwój emocjonalny swoich pociech, rodzice powinni zdawać sobie sprawę z tego, jak ważne jest przyzwalanie na wyrażanie doświadczanych przez dziecko uczuć zwłaszcza, że dzięki nim maluch wyraża swoje niezadowolenie i wyrzuca w ten sposób z siebie niekorzystną energię. Akceptacja jednak nie powinna oznaczać zgodny na pewne zachowania dziecka pod jej wpływem, stąd konieczność jego nauki od najmłodszych lat jak powinno radzić sobie z nieprzyjemnymi emocjami, by nie być w przyszłości ich ofiarą, a zarazem jak powinno to robić w sposób społecznie dopuszczalny.

Słuchaj, akceptuj, definiuj

Jeśli dziecko ma możliwość ekspresji własnych uczuć, łatwiej je sobie uświadomi, a dzięki temu bardziej konstruktywnie poradzi sobie ze złością i agresją. Aby mu w tym pomóc, należy przede wszystkim nauczyć się słuchać dziecka z uwagą, pozwolić mu wyrażać swoje emocje i rozmawiać z nim o tym, gdy tylko minie atak złości.

  • rozpoznaj uczucia dziecka, nazwij je i wyjaśniaj, dlaczego krzywdzi ono inną osobę i jakie ma to konsekwencje,
  • znajdź przyczynę tego, co wywołało w dziecku złość,
  • pokaż mu, że nieprzyjemną emocję można wyrażać w inny sposób, np. słowami, boksowaniem poduszki, rysowaniem; kiedy decyduje się na ostatnią formę, zachęć dziecko do analizy swojego rysunku, zaczynając od kolorystyki, a kończąc na formie i temacie,
  • wspólnie możecie znaleźć sposób na to, co zrobić, gdy ogarnie dziecko kolejna fala złości – zaproponuj mu alternatywę i przypominaj o niej, kiedy po raz kolejny doświadcza złości,
  • ucz dziecko asertywności i otwartego komunikowania swoich potrzeb oraz pragnień,
  • chwal dziecko i nagradzaj z każdą próbą powstrzymywania ataku złości,
  • nigdy nie akceptuj agresywnego zachowania dziecka wobec innych,
  • ucz je empatii.

Na koniec warto pamiętać, że dom jest “salą luster” i dziecko odbija całą jego atmosferę oraz nastawienie wobec niego. Karanie go własną złością, reagowanie krzykiem czy gwałtowne zachowanie (trzaskanie drzwiami, uderzenie w stół itp.) uczy dziecko podobnych reakcji i sprawia, że w przyszłości będzie postępować podobnie.

Czytaj więcej

Jak radzić sobie z nieprzyjemnymi emocjami u dziecka? Część 1: Oswoić trudne emocje

Okazywać czy powstrzymywać? Akceptować czy karać? Opanować czy zignorować? To powszechne dylematy rodziców konfrontowanych ze złością i nieprzyjemnymi emocjami swoich dzieci. Jak na nie reagować, żeby nie blokować relacji z pociechą i nie budować jego niskiej samooceny, a przy okazji nauczyć dziecko pracy ze swoją złością? – to najczęstsze pytania, jakie zadają bezradni rodzice podczas spotkania z psychologiem.

Umiejętność oswajania naszego emocjonalnego świata wymaga treningu. Wraz z przyjściem dziecka na świat, rozpoczyna się rozwój jego kory przedczołowej mózgu, która zarządza procesami myślowymi i oprócz tego, że odpowiada m. in. za integrację danych, z czasem za planowanie i podejmowanie decyzji (nastolatkowie), decyduje również o zdolności oswajania emocji. Ponieważ każdy z nas przychodzi na świat z wrodzonymi predyspozycjami, różnie też reaguje na sytuacje, z którymi jest konfrontowany w życiu, robiąc to mniej lub bardziej impulsywnie.

Każdy zna uczucie gniewu, złości czy wściekłość, jakie pojawiają się w konfrontacji z różnego rodzaju ograniczeniem i wyzwalają określoną odpowiedź, jakiej towarzyszy fizjologiczna reakcja organizmu w postaci wzmożonego napięcia mięśni, przyspieszonego oddechu czy przyspieszonego bicia serca. Bardzo często podłożem tych reakcji jest po prostu lęk, który u jednych dzieci może przejawiać się wycofaniem, u innych atakiem i postawą agresywną. Jako dorośli mamy o wiele więcej świadomości własnych uczuć i więcej doświadczeń w radzeniu sobie z konsekwencjami nieprzyjemnych emocji. Dziecko nie posiada tej umiejętności i trudno od niego wymagać wyciągania wniosków z własnych reakcji, których dopiero się uczy, poznając własne uczucia. To tak, jakby oczekiwać od niemowlaka, że od razu będzie chodzić – wyjaśnia psycholog i psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, mgr Aldona Sternowska z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. 

Umiejętność kontrolowania własnych emocji wymaga takiego samego treningu jak każdy inny sport, a wraz z nim także błędów i potknięć. Nauka zarządzania własnymi emocjami to proces, który trwa przez całe dzieciństwo, nastoletnie życie z jego “emocjonalnymi huśtawkami” aż do 20. roku życia, co odpowiada okresowi dojrzewania płatów przedczołowych. Z powyższego względu oczekiwanie od kilkulatka samokontroli w chwili złości jest więc fizycznie nieuzasadnione. Umiejętność akceptacji różnych stanów emocjonalnych u dziecka przez rodziców zależy jednak w dużym stopniu od umiejętności akceptacji swoich uczuć. Od tego, czy bardziej skupiają się nad tym jak dziecko przeżywa daną sytuację, czy co czuje w związku z nią i zamiast z tym walczyć i temu zaprzeczać, powinien mu pomóc się z tymi emocjami uporać.

Czytaj więcej
Rejestracja
Wyślij zapytanie
na interesujący Cię temat...

    Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Centrum Medyczne Panorama sp. z o.o. w celach marketingowych oraz dla prawidłowej realizacji usługi "umów wizytę".

    Wyślij zapytanie na interesujący Cię temat...